معماری طاق بستان

طاق بستان(نمای ساختمان)
طاق بستان(نمای ساختمان)

طاق بستان بخشی از کوه بیستون از رشته‌کوه زاگرس است.

شهرت طاق بستان به خاطر سنگ نگاره‌ها و کنده‌کاری‌هاییست که در دل کوه انجام شده.

از آنجایی که طاق بستان در منطقه‌ای حاصلخیز با چشمه‌ها و دشت‌های سر سبز واقع شده، بیشتر مورد توجه شاهان ساسانی قرار گرفت.

 طاق بستان در مسیر جاده ابریشم قرار دارد و همین دلیل دیگری بود تا شاهان ساسانی به این منطقه علاقمند شوند.

تا قبل از قرن چهارم میلادی اکثر ساخت و سازهای ساسانی در ایالت فارس انجام می‌شد اما از زمان اردشیر دوم به سمت کرمانشاه و طاق بستان معطوف شد.

ارزش سنگ‌نگاره‌های طاق بستان فقط مربوط به قدمت تاریخی آن که به زمان ساسانیان برمی‌گردد، نیست بلکه جزییات معماری این بنا در ساخت طاق‌ها و تفکر مهندسان آن زمان در انتخاب منطقه طاق بستان برای پیاده‌سازی این اثر و همینطور سبکی که حجاری در دل این کوه انجام شده و نقش‌های کنده شده در دل کوه که تا امروز از گزند تخریب طبیعی دور مانده همگی از شگفتی‌های طاق بستان هستند.

 روش و ابزارهای حفاری و پرداخت سنگ آهک برای ماندگارسازی بیشتر در طاق بستان ‏قابل تامل است.

 تمامی علوم از زمین‌شناسی، مکانیک و مهندسی سنگ، هوازدگی و هیدرولوژی و ترمومکانیک تا مکانیک علومی و معماری در ساخت طاق بستان اثر گذار بوده‌اند. 

از دیگر دلایل اهمیت طاق بستان این است که سنگ نگاره شکارگاه سلطنتی طاق بستان اولین تابلوی سنگی با رعایت قواعد و اصول نقاشی در جهان است؛ در حجاری خسرو سوار بر شبدیز اینطور بنظر می‌آید که اثر از روی نقاشی، نقش شده. 

بخش دیگری از طاق بزرگ صحنه شکار گراز زا خواهید دید که از نظر حرکت و نمایش از جمله شاهکارهای هنر سنگ‌ نگاری است؛ در سبک هنری نزدیک به سبک نقاشی بر روی دیوار است.

همچنین در طاق بزرگ آثاری از زنان موسیقی‌دان دیده می‌شود که مشغول نواختن چنگ و سازهای بادی هستند.

در قسمتی دیگری از طاق بزرگ صحنهٔ شکار گراز به چشم می‌خورد که از نظر حرکت و نمایش از جمله شاهکارهای هنر سنگ‌نگاری به شمار می‌رود که در سبک هنری نزدیک به سبک نقاشی بر روی دیوار است.

کارکرد طاق بستان

طاق بستان(نمای ساختمان)
طاق بستان(نمای ساختمان)

در مورد کاربری طاق بستان هنوز نظر دقیقی به دست نیامده، برخی از محققین معتقدند این بنا یادبود الهه آناهیتا است. 

آناهیتا ایزد بانوی، آب های روان، زیبایی، فراوانی و برکت در دوران پیش از اسلام بوده است.

اما برخی دیگر بر اساس نوشته‌های به جا مانده از مورخین آن را کاخ نا تمام خسرو پرویز می‌دانند. 

سبک معماری طاق بستان کرمانشاه

طاق بستان سایتی با مجموعه ای از صخره های بزرگ حفاری شده در دل کوه است که در دوره پادشاهی ساسانی در قرن سوم میلادی ساخته شده است.

چنین نمونه ای از هنر ساسانی در نه کیلومتری استان کرمانشاه در غرب ایران و در قلب کوه های زاگرس واقع شده است.

طاق بستان شامل سنگ نگاره تاجگذاری اردشیر دوم و دو طاق می باشد که طاق کوچک تر شاهپور دوم و سوم و طاق بزرگ تر خسرو پرویز را به تصویر کشیده است.

در سمت راست طاق کوچک تر و در بیرون از طاق سنگ نگاره های تراشیده شده وجود دارد که تاجگذاری اردشیر دوم را نشان می دهد. طاق بزرگ تر به پهنای۷.۵ متر، ارتفاع حدود ۹ متر و به عمق ۶.۵ متر و طاق کوچک تر به پهنای ۶ متر، به ارتفاع حدود ۵ متر و به عمق ۳.۵ متر می باشد.

طاق بستان ثبت جهانی شده است؟

متاسفانه طاق بستان سالهاست در آرزوی ثبت جهانی شدن است.

  سال ۲۰۰۷ خانم ملیحه مهدی آبادی، مدیر سایت طاق بستان، تلاش بسیاری کرد و کتیبه بیستون ثبت جهانی شد.

بسیاری در انتظار ثبت سایت طاق بستان بودند اما تا امروز با وجود تلاش‌ها به دلیل ساخت و سازهای بسیار زیاد در عرصه و حریم طاق بستان، ثبت جهانی این اثر محقق نشده است. 

بخش‌های مختلف طاق بستان کدامند؟

طاق بستان(نمای ساختمان)
طاق بستان(نمای ساختمان)

طلق بستان از سه بخش عمده تشکیل شده. طاق بستان دو ایوان اصلی دارد.

دو طاق به هم متصل هستند و از جنس سنگ خام خاکستری رنگ در دل کوه حفر شده‌اند.

در تمام این سال‌ها گیاه و جلبک روی این سنگ‌ها رشد نکرده و یکی از نکات قابل توجه در انتخاب مواد اولیه را نشان می‌دهد.

مجموعه زیبای طاق بستان با سه بخش اصلی‌اش یکی از زیبا‌ترین آثار به جا مانده از دوران ساسانی است.

سه بخش اصلی مجوعه طاق بستان شامل موارد زیر است:

  • طاق بزرگ طاق بستان که به ایوان بزرگ هم شهرت دارد. مربوط به زمان پادشاهی خسروپرویز و در سال های ۵۹۰-۶۲۸ میلادی است.
  • طاق کوچک طاق بستان که ایوان کوچک هم شهرت دارد، تصویر برجسته‌ شاپور سوم در سال‌های ۳۸۰-۳۸۳ میلادی است. 
  • نقش برجسته یا کتیبه تاج گذاری اردشیر دوم  مربوط به سال های ۳۸۰- ۳۸۳ میلادی.

همه نقش‌هایی که روی کتیبه ها و سنگ‌های مجموعه‌ طاق بستان حک شده با چنان ظرافت و دقت استادانه‌ای شکل گرفته که می‌توانید همه جزییات را در آنها ببینید.

مهم‌ترین اثر در طاق‌بستان، طاق بزرگ با سنگ‌نگاره تاج‌گذاری خسرو پرویز است که دارای ایوانی با فضای تقریبا مربعی حدود 8 متر در 8 متر است. با ارتفاع حدود 12 متر. کناره ورودی طاق، سنگ‌نگاره‌ای از فرشتگان بال‌دار، درخت زندگی، مجالس شکار گراز و شکار مرغان و ماهیان در مرداب و نقش‌های فیل، اسب و قایق خواهید دید که نمادی از مراسم بزم و شادی در آن روزها بوده است.

در سترگ‌ترین طاق، سه تندیس مشاهده می‌شود. شاه در میان، فروهر در سوی راست وی، که مانند تاج‌گذاری اردشیر دوم است و آناهیتا در سوی چپ شاه. آناهیتا ایزدبانوی آب‌هاست و نمود خرمی و سرسبزی. در این تصویر شاه در میان و در سمت راست وی فروهر قرار دارد. فروهر تاجی کنگره‌دار بر سر دارد و حلقه فر ایزدی را به شاه می‌دهد.

لباس شاه و نگاره فروهر تا حدی یکسان است.

هر دوی آن‌ها شلواری چین‌دار به پا دارند که توسط بندی به مچ پایشان چسبیده است.

هم‌چنین هر دو دارای کمربند و دست‌بند هستند. درسمت چپ شاه، میترا قرار دارد.

در زیر نقش تاج‌گذاری خسرو پرویز سواری زره‌پوش سوار بر اسب قرار دارد.

این نقش برجسته نخستین نقش برجسته طاق بستان است که در کنار طاق کوچک قرار دارد.

در سمت راست ایوان کوچک، سنگ‌نگاره‌ای وجود دارد که صحنه تاج ستانی  اردشیر دوم، نهمین شاه ساسانی را نشان می‌دهد.

در این صحنه، شاه ساسانی (اردشیر دوم) به حالت ایستاده با صورتی سه ربعی و بدنی تمام رخ در مرکز صحنه نقش شده که دست چپ را بر روی قبضه شمشیر گذاشته و با دست راست حلقه روبان داری را از اهورا مزدا می‌گیرد، درحالیکه زرتشت یا بقولی میترا با هاله‌ای از نور در سمت چپ، پشت سر او قرار دارد. زیر پای اردشیر دوم، ژولیان امپراتور روم که در جنگ اسیر شده است قرار دارد. 

شاه ساسانی چشمانی درشت و ابروانی برجسته دارد.

ریش او مجعد و موهای سرش به صورت انبوه بر روی شانه‌ها آویخته شده‌است.

وی گوشواره‌ای بر گوش و گردنبندی در گردن و دستبندی در مچ دارد.

گوشواره او به شکل حلقه مدوری است که گوی کوچکی به آن آویزان است.

گردنبند او نیز شامل یک ردیف مهره‌های مرواریدی درشت است.

از قرار معلوم امشاسپند واسط بین آدمیان و اهورا مزدا، وهومن (بهمن) بوده است چه در گزیده‌های زاتسپرم می خوانیم: «وهومن زرتشت را به آسمان برین فراز برد که همه روشنی بود، که فروغ جاویدان و بی انتها بود که اهورا مزدا بود به سان روشنایی محض و خالص» ؛ لذا تصویر پشت سر اردشیر دوم امشاسپند وهومن است.

در تصویر زیر اردشیر دوم در وسط، اهورا مزدا سمت راست و زرتشت سمت چپ او است.

سنگ نگاره دوره قاجار در طاق بستان

طاق بستان(نمای ساختمان)
طاق بستان(نمای ساختمان)

در بخش بالایی دیوار سمت چپ ایوان بزرگ، سنگ نگاره ای از دوره قاجار با کتیبه ای به خط نستعلیق حجاری شده است.

در این سنگ نگاره محمد علی میرزا دولتشاه بر روی تختی نشسته، صورتی فربه، ریشی بلند و سیبلی تاب دار دارد.

تاج او از نوع تاج کنگره دار و شبیه تاج پدرش فتحعلی شاه است.

پیراهن چین دار قرمز رنگی به تن دارد. کمربندی به کمر بسته، پایین آن حمایلی دیده می شود.

به حمایل او شمشیر و خنجری آویزان است.

در کنار اوشعری از «بسمل» شاعر کرمانشاه در مدح او نگاشته شده است.

این شعر، شاعر کوه طاق بستان را به کوه طور و جمال دولتشاه را به جمال حضرت موسی تشبیه کرده و خسرو پرویز را نیز دربان محمد علی میرزا معرفی کرده است.

در سمت راست او، امام قلی میرزا معروف به عمادالدوله به حالت ایستاده، با صورتی سه رخ و بدنی تمام رخ نقش شده است.

او دارای ریش کوتاه سیاه رنگی است و تاج جواهر نشانی بر سر دارد.

لباسش پیراهن گشاده بلندی است که متأسفانه رنگ آن از بین رفته است.

وی خنجری در کمر بسته و شمشیری در غلاف به سمت چپ آن آویخته است.

در سمت چپ محمدعلی میرزا، پسر دیگرش «محد حسین میرزا» نقش شده است.

متأسفانه جزییات صورت وی از بین رفته است. تاج او از نوع تاج های کنگره دار و لباسش پیراهن سبز رنگ بلندی است.

وی شمشیری در غلاف به حمایلش بسته است.

در جلوی محمد علی میرزا، «آقا غنی» به حالت ایستاده، با صورت و بدنی تمام رخ نقش شده است.

تاج او مخروطی شکلف لباسش بلند و قرمز رنگ و به حمایلش خنجری آویزان است.

معماری طاق بستان

طاق بستان(نمای ساختمان)
طاق بستان(نمای ساختمان)

این مکان در کنار چشمه ایی در شمال شرقی شهر کرمانشاه واقع شده است که شامل دو ایوان سنگی در دامنه کوه به نام های ایوان کوچک و ایوان بزرگ می باشد و سنگ نگاره هایی از اردشیر دوم و هنر ساسانی در آن جلوگر است.

طاق بزرگ فضایی مستطیل شکل با ارتفاع 9 متر و عمق حدود 6 الی 7 متر با پهنای 7.5 متر است که در دو طرف ایوان جرزی چهارگوش و روی آن طاقی با قوس نعل اسبی قرار گرفته است، شکل ورودی طاق نیم دایره مانند می باشد که در انتها به بیضی تبدیل می شود.

هفت جان پناه چهار پله ایی و سکویی در انتهای ایوان دیده می شود، در انتهای ایوان سکویی وجود دارد که بر روی آن و در دو طرف انتهایی ایوان بزرگ دو نیم ستون بدون پایه ستون و با ارتفاع 4 متر و قطر حدودی 32 الی 33 سانتی متر وجود دارد.

زمان ساخت این ایوان مربوط به زمان خسرو دوم تشخیص داده شده است که با نقوش ارزشمند خود اطلاعات وسیعی در مورد پوشاک و زیورآلات دوره ساسانی را نشان داده است.

طاق بزرگ ، طاق کوچک

طاق کوچک، طاقی مستطیلی به ارتفاع حدود 5 متر و پهنای 6 متر و با عمق 3.5 متر می باشد، در دو طرف ورودی ایوان دو جرز چهر گوش که بالای آنها با قوس نیم دایره که حدودا 1 0سانتی متری عقب تر است وجود دارد.

دیوار انتهای آن به دو بخش تقسیم شده که قسمت بالا با عمق 30 سانتی متر و ارتفاع حدود 3 متر که در آن پیکره های شاهپور سوم و پدرش شاهپور دوم با جزئیات حک شده است.

از جمله سنگ نوشته های این مجموعه می توان به سنگ نگاره اردشیر دوم در سمت راست ایوان کوچک، سنگ نگاره دوره قاجار در طاق بستان، عمارت مسعودیه، چشمه های جوشان آب در کنار نقوش برجسته و … می باشد که در کنار هم مجموعه طاق بستان کرمانشاه را تشکیل داده اند و مقصد مهمی برای گردشگری و جذب توریست شده است.

ممنون که تا اینجا پست همراه فرگاه دیزاین بودید.

محصولات ما

آموزش طراحی با سنگ های کلاسیک فرگاه ( به زودی )

تومان
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است..

ارسال نمونه جنس بهمراه کاتالوگ

تومان
یک نمونه سنگ چفت ده سانتی با کیفیت سطح مات و براق بهمراه کاتالوگ برای شما ارسال میشود.

بتن اکسپوز 60 در 60

تومان
سنگ پلاک بتن اکسپوز با ابعاد 60 در 60 با جنس انحصاری فرگاه متفاوت با بتن اکسپوزهای بتنی موجود در

پلاک 74×50 چهارطرف پخ

201,825 تومان
wall Plaque 50x74 is suitable for your project . application : facade villa , garden wall . this product has a secondary designs set product for getting more beautiful . secondary product link ( fs-pl10 ) https://f3dstone.com/product/fs-pl10/

پکیج های آموزشی ما

خرید پکیج فایل فرگاه (کلاسیک)

590,000 تومان
پکیج  >>>>>>>>آموزش<<<<<<  بزودی  منتشر میشود … کسب درآمد امن  F–COIN سیستم سهامی فرگاه دیزاین امن ترین بستر برای کسب درآمد 

خرید پکیج فایل فرگاه مدرن

590,000 تومان
پکیج  >>>>>>>>آموزش<<<<<<  بزودی  منتشر میشود … به کمک محصولات مدرن پروژتون رو شبیه پروژه زیر طراحی کنید و کسب درآمد

پکیج های آموزشی ما

دفتر شوروم مرکزی

ین پروژه به ابعاد ۲۰ متر در ارتفاع ۱۲ متر با سازه کاملا مستقل و نمایی بسیار حجیم از صفر تا صد با استفاده از محصولات اختراع و تولید شده توسط مهندس فرگاه (موسس کارخانه) طراحی و ساخته شده است، این پروژه نمایشی است از قدرت  طراحی نما، طراحی محصول، دانش تولید و متریال انحصاری، دانش طراحی سازه و اجرا، اعتبار و تکنولوژی.

محصولات اختراع شده سنگی ما با فرمولاسیون انحصاری و تکنولوژی بروز  وارد ایران شده و بصورت بومی سازی در حال تولید است و معماران میتوانند به کمک این پازل ها نما های مدرن و کلاسیک را بسازند…

دیدگاهی در مورد “نمای مدرن و همه چیز درباره آن

  1. جمشید گفت:

    ۲۰×۳۰ زمین برای دیوار کشی ۳متر ارتفاع چند در میایدزمین ۶۰۰ متری

    1. عرفان تقی پور گفت:

      از طریق صفحه تماس با ما درباره قیمت با ما در ارتباط باشید.

  2. حنیف گفت:

    درود بر شما🍃از طرحها و ظرافت اونها بینهایت مشعوف شدم و تبریک میگم. احتمالا اکسسوری برای نمای رومی ( مجسمه، آب نما ، گلدان ) هم تولید می کنید؟ ممنونم

  3. از مطلب بسیار خوبتون تشکر. ما برای مقاوم سازی اسکلت و ساختمان استفاده کردیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید