چرا ایستگاه متروی مریم مقدس معروف است؟

در دل شهر شلوغ تهران، جایی در تقاطع خیابان کریمخان زند و استاد نجاتاللهی، ایستگاه مترویی وجود دارد که شبیه هیچ ایستگاه دیگری نیست. ایستگاه متروی مریم مقدس در همان ماههای اول پس از افتتاح، به شهرت رسید و نامش بر سر زبانها افتاد . اما راز این شهرت چیست؟ چرا یک ایستگاه متروی ساده میتواند اینقدر سر و صدا کند؟ در این مقاله از فرگاه دیزاین به طور کامل و با جزییات به این پرسش پاسخ میدهیم.

معماری منحصربهفرد با الهام از کلیسا

اولین چیزی که توجه هر رهگذری را جلب میکند، شکل و شمایل متفاوت این ایستگاه است.برخلاف اغلب ایستگاههای مترو که بیشتر جنبه کاربردی دارند و ظاهری ساده و یکنواخت دارند، ایستگاه مریم مقدس از معماری کلیساها الهام گرفته است.

طراحان این پروژه تلاش کردهاند تا فضایی روحانی و آرامشبخش خلق کنند. برای همین در جایجای ایستگاه از طاقهای قوسی بلند، ستونهای زیبا و نورپردازی ملایم استفاده کردهاند . وقتی وارد ایستگاه میشوید، حس میکنید در یک گالری هنری زیرزمینی قدم میگذارید، نه یک ایستگاه متروی شلوغ . رنگ آبی ملایمی که بر دیوارها غالب است، همان رنگی را تداعی میکند که در محراب کلیسای سرکیس مقدس میبینید . این هماهنگی رنگی، پلی نمادین میان دو سوی خیابان برقرار کرده است.

نکته جالب اینجاست که طراحی داخلی ایستگاه حاصل یک سال همکاری و گفتگوی مستمر میان مهندسان مترو، هنرمندان و نمایندگان کلیسا بوده است . کشیش ساهاک خسرویان، عضو شورای خلیفهگری کلیسای سرکیس مقدس، این همکاری طولانی را تأیید کرده و میگوید هدف این پروژه کمک به نزدیکی و تفاهم بیشتر میان ادیان الهی بوده است .

همسایگی با کلیسای سرکیس مقدس

ایستگاه متروی مریم مقدس درست روبهروی کلیسای سرکیس مقدس قرار دارد . این کلیسا یکی از بزرگترین و مشهورترین کلیساهای تهران است و سالهاست که محل برگزاری مراسم مذهبی مسیحیان ارمنی به شمار میرود.

موقعیت مکانی ایستگاه، دلیل اصلی نامگذاری آن هم هست. در ابتدا قرار بود نام این ایستگاه را «شهید نجاتاللهی» بگذارند، چون در خیابان نجاتاللهی قرار داشت و این روش همیشگی نامگذاری ایستگاهها بود . اما مدیران شهری تصمیم گرفتند یک استثنا قائل شوند و به احترام کلیسای همسایه و جایگاه والای حضرت مریم (س) در اسلام، نام این ایستگاه را «مریم مقدس» بگذارند . عبدالمطهر محمدخانی، سخنگوی شهرداری تهران، میگوید برای این کار از همشهریان آشوری و ارمنی مشورت گرفتهاند و تلاش کردهاند طراحی ایستگاه هم با نظر آنها پیش برود .

هنر در خدمت پیام صلح و دوستی

اگر سری به ایستگاه بزنید، در همان ورودی با عبارت «بسمالله الرحمن الرحیم» به چهار زبان فارسی، عربی، ارمنی و انگلیسی روبهرو میشوید . این خوشنویسی زیبا در همان لحظه اول پیام ایستگاه را به شما منتقل میکند: اینجا محل همزیستی و احترام به همه ادیان است.

در جایجای ایستگاه، نقشبرجستهها و نقاشیهای دیواری چشمنوازی میکنند. یکی از معروفترین آنها، تابلویی است که حضرت مریم را در حال دعا با چشمان بسته نشان میدهد و کبوتر سفیدی به عنوان نماد روحالقدس بر فراز سرش پرواز میکند . در تابلوی دیگر، تصویر حضرت عیسی مسیح (ع) را میبینید که گویی بر مسافران نظاره دارد .

تینا طریقمهر، هنرمند طراح این تزئینات، به خبرگزاری فرانسه گفته است: «هر جزئی که در این ایستگاه میبینید با هدف احترام به ادیان دیگر، بهویژه مسیحیت، طراحی شده است. کبوتر سفید نماد روحالقدس است و درخت زیتون نماد صلح و دوستی» .

نشانه هایی از قرآن و انجیل در کنار هم

یکی از ویژگیهای منحصربهفرد این ایستگاه، حضور همزمان نشانههایی از قرآن کریم و انجیل است. بر روی یکی از دیوارها، آیات ۲۹ تا ۳۴ سوره مریم را میبینید که داستان تولد حضرت عیسی (ع) و سخنان او در گهواره را روایت میکند . این آیات همراه با ترجمه فارسی و عربی حک شدهاند.

در سوی دیگر، بخشی از انجیل لوقا را میخوانید که میگوید: «فرشته به مریم گفت: سلام بر تو ای نعمت رسیده، خداوند با توست و تو در میان زنان مبارک هستی … زیرا که نزد خدا نعمت یافتهای…» .

این همزیستیِ نشانههای دو کتاب آسمانی در یک مکان عمومی، پیام قدرتمندی از احترام و نزدیکی ادیان به جهان مخابره میکند.

بازتاب جهانی در رسانه های بین المللی

شهرت ایستگاه مریم مقدس فقط به ایران محدود نماند. خبرگزاریهای معتبر بینالمللی مثل فرانس ۲۴، یورونیوز، آر اف آی و نیوزویک گزارشهای مفصلی درباره این ایستگاه منتشر کردند .

فرانس ۲۴ در گزارش خود با تیتر «ایستگاه متروی جدید ایران به مریم مقدس ادای احترام میکند» به طراحی خاص ایستگاه و بازتاب آن در شبکههای اجتماعی پرداخت . نیوزویک هم واکنش کاربران اینترنتی به افتتاح این ایستگاه را پوشش داد -1.

یورونیوز در گزارش خود به جزئیات معماری و نقاشیهای دیواری ایستگاه پرداخت و اعلام کرد که مسئولان خلیفهگری ارامنه تهران در مراسم افتتاح این ایستگاه حضور داشتهاند. بازتاب گسترده رسانهای نشان میدهد پیام این ایستگاه فراتر از مرزها رفته و توجه جهانیان را به خود جلب کرده است.

نماد همزیستی ادیان در پایتخت ایران

در نهایت، مهمترین دلیل شهرت ایستگاه متروی مریم مقدس به نماد شدن آن برای همزیستی مسالمتآمیز ادیان در ایران بازمیگردد. در جهانی که اختلافات مذهبی گاهی به درگیری و خشونت میانجامد، ایستگاه مترویی در مرکز تهران با نام و معماری مسیحی در همسایگی کلیسا قرار گرفته و پیام بزرگی به جهان مخابره میکند.

سخنگوی شهرداری تهران درباره این جنبه از پروژه میگوید: «این نامگذاری باعث شد ایستگاه پیش از افتتاح رسمی تبدیل به مشهورترین ایستگاه تهران بشود و توجه ویژه رسانهای را در سطح داخلی و بینالمللی به خود معطوف کند. این اتفاق هم در بین مسلمانان و هم در بین مسیحیان بازتاب زیادی داشته و باعث اشتراک و نزدیکی بین ادیان شده است» .

مشخصات فنی ایستگاه

ایستگاه متروی مریم مقدس که با نام شهید نجاتاللهی هم شناخته میشود، بیستوپنجمین ایستگاه خط ۶ متروی تهران است . ساخت آن از سال ۱۳۹۴ شروع شد و در ۸ آذر ۱۴۰۴ به بهرهبرداری رسید .

این ایستگاه در عمق ۳۴ متری زمین ساخته شده و زیربنای آن حدود ۱۱ هزار مترمربع است . برای ساخت آن بیش از ۱۰۲ هزار مترمکعب خاکبرداری، ۳۶۰۰ تن آرماتوربندی و ۲۷ هزار مترمکعب بتنریزی انجام شده است . ایستگاه ۱۲ دستگاه پلهبرقی دارد و پیشبینی میشود روزانه ۷۰ هزار نفر از آن استفاده کنند .

پس چرا ایستگاه متروی مریم مقدس معروف است؟

دلایل متعددند:

اول، معماری منحصربهفردش که از کلیساها الهام گرفته و در نوع خود در تهران بینظیر است.دوم، همسایگیاش با کلیسای سرکیس مقدس و نامگذاری خاصی که به احترام این کلیسا انتخاب کردهاند.سوم، آثار هنری ارزشمندی که در آن جا گرفتهاند و پیام صلح و دوستی را منتقل میکنند. چهارم، حضور همزمان نشانههایی از قرآن و انجیل در کنار هم. پنجم، بازتاب گسترده خبری آن در رسانههای بینالمللی. و در نهایت، ششم، نماد شدن این ایستگاه برای همزیستی مسالمتآمیز ادیان در ایران.

ایستگاه متروی مریم مقدس حالا دیگر فقط یک ایستگاه مترو نیست. اینجا مقصدی گردشگری است برای کسانی که میخواهند چهره دیگری از تهران را ببینند. اینجا جایی است که هنر، معماری، ایمان و همزیستی در کنار هم جمع شدهاند تا پیام صلح ایرانیان را به دنیا مخابره کنند.

اگر به تهران سفر کردید یا حتی اگر تهرانی هستید و هنوز این ایستگاه را ندیدهاید، حتماً سری به آن بزنید. از فضای دلنشینش لذت ببرید، آثار هنریاش را تماشا کنید و پیام صلح و دوستیاش را دریافت کنید.