مقالات

معماری در ایران باستان

معماری در تاریخ ایران

معماری ایرانی در دوره هخامنشی بین سالهای 550 تا 330 قبل از میلاد تحت تأثیر یونانیان، مصریان و سایر استانهای امپراتوری ایران بوده است. تهاجمات مغول در قرن سیزدهم آغاز شد و در نتیجه بسیاری از شهرها و هنرهای ایران از بین رفت.

آثار معماری در ایران بزرگ حداقل به 5000 سال قبل از میلاد می رسد، اما اولین آثار باستان شناسی قابل توجه با ارزش هنری در ایران مربوط به دوره هخامنشیان است.

معماری ایرانی از هندسه نمادین و فرم‌های ناب مانند دایره و مربع استفاده می‌کند و پلان‌ها بر اساس چیدمان‌های اغلب متقارن با حیاط‌ها و تالارهای مستطیل شکل است.

دوران پیش از ایران (3500 قبل از میلاد – 1200 قبل از میلاد)

دوره اولیه به دلیل سرامیک های باشکوه تخت جمشید و شوش شناخته شده بود. کاسه ها و جام های بزرگ رایج بود و هنر سه بعدی رایج شد.

هنر سبک حیوانی با محبوبیت اشیاء برنزی که بین 1700 قبل از میلاد تا 1200 قبل از میلاد متداول شد شروع به محبوب شدن کرد.

قدیمی ترین بقایای عناصر معماری در فلات ایران تپه زاغه در نزدیکی قزوین است. بناهای ایلامی و پروتو-ایلامی نیز از این دسته هستند.

از دیگر نمونه های موجود از این سبک می توان به چغازنبیل، سیلک، شهر سوخته و اکباتانا اشاره کرد.

چغازنبیل، ایلامی باستان در خوزستان، معماری حفظ شده در میراث جهانی یونسکو و بزرگترین زیگورات بین النهرین و فلات ایران است.

معماری در دوره هخامنشی

این معماری، بناهایی است که برای پادشاه ایران و دربار او در بین  550 و 330 قبل از میلاد، دارای شخصیتی متمایز است.

سالن‌هایی با ردیف‌های ستون‌های متعدد همراه با طاق‌ها در یک یا سه طرف معمولی هستند.

این نشان‌دهنده انحراف اساسی از معماری سنتی بیش از دو هزار ساله قدرت‌های اصلی خاور نزدیک باستان است که شامل اتاق‌هایی بود که در اطراف مجموعه‌ای از حیاط‌ها چیده شده بودند.

به نظر می رسد مفهوم این تالارهای ستوندار از مادها، پیشینیان ایرانیان در غرب ایران اقتباس شده باشد.

معماری هخامنشی اغلب به یک مرحله شکل‌دهنده، «باستانی» از زمان کوروش نخستین پادشاه هخامنشی (حدود 550 تا 530 پیش از میلاد) و مرحله بالغ و «کلاسیک» در زمان داریوش اول (522-486 قبل از میلاد) و جانشینانش تقسیم می‌شود.

مرحله اولیه در پاسارگاد و مرحله بعدی در شوش و تخت جمشید یافت می‌شود، اما اکتشافات اخیر نشان داده‌اند که هر دو فاز در مکان‌هایی غیر از به‌اصطلاح پایتخت‌های امپراتوری ایران نمایش داده می‌شوند.

فاز کلاسیک پس از آن که در زمان داریوش ایجاد شد، در طول 150 سال بعد هیچ پیشرفتی نشان نداد.

اگرچه عناصر خاصی در بناهای بعدی یافت می شود، اما سبک معماری هخامنشی پس از فتح امپراتوری ایران توسط اسکندر دوام نیاورد.

پرسپولیس

مجموعه کاخ های باشکوه تخت جمشید توسط داریوش بزرگ در حدود سال 518 قبل از میلاد بنا شد.

بناهای عظیم باقیمانده و مجسمه های برجسته گواهی باورنکردنی بر معماری ایران باستان است.

تخت جمشید یک مکان مهم باقی ماند تا اینکه توسط اسکندر در سال 330 قبل از میلاد ویران شد.

نقش رستم

این اثر یکی از دیدنی ترین و چشم نوازترین مکان های باستانی است که در زمان امپراتوری هخامنشیان ساخته شده است.

این بنا در 6 کیلومتری شمال تخت جمشید در استان فارس ایران قرار دارد.

این نقش خانه مقبره های صخره ای شگفت انگیزی است که در صخره قرار گرفته است.

این گورهای صخره ای در واقع متعلق به چهار پادشاه هخامنشی است.

مقبره ها در ارتفاعی چشمگیر از پایه تپه ها در صخره کنده شده اند و شباهت هایی به صلیب دارند.

مقبره داریوش اول تنها مقبره ای است که با قطعیت شناسایی شده است و گمان می رود 3 مقبره دیگر متعلق به خشایارشا اول، اردشیر اول و داریوش دوم نیز در آنجا باشد.

آرامگاه کوروش کبیر

مقبره کوروش کبیر در محوطه باستانی پاسارگاد قرار دارد.

این بنای تاریخی حدود یازده متر ارتفاع دارد و قسمت پایین آن یعنی سکو حدود پنج متر ارتفاع دارد.

این ارامگاه هیچ کتیبه ای بر روی آن ندارد و تنها تزئین آن یک گل رز منفرد کنده کاری شده است که در بالای شیروانی در نمای ورودی قرار دارد.

قصر آپادانا

کاخ آپادانا یک بنای تشریفاتی بزرگ است که در آن داریوش اول خراج از همه رعایا در امپراتوری هخامنشی دریافت می‌کرد و در ازای آن هدایایی می‌داد.

آپادانا اصطلاح فارسی معادل hypostyle یونانی است.

تالار ساختاری ایوانی شکل داشت و از سه طرف آن به بیرون باز می شد. این امر آپادانا را از بقیه بناهای کاخ تخت جمشید متمایز کرد.

معماری در دوره اشکانی و ساسانی

تخت جمشید پس از تسخیر اسکندر بر امپراتوری ایران و سپس مرگ او در سال 323 قبل از میلاد، معماری ایرانی دستخوش تغییرات بسیاری شد.

ساختمان های سنگی، آجری با سرهای حجاری شده و نقوش هلنیستی از جمله آنها بود.

در نتیجه قلوه سنگ و آجر برای بازسازی اشکانیان توسط ساسانیان که در 226 پس از میلاد به حکومت رسیدند استفاده شد.

آثار برجسته معماری در این دوره:

قصر اردشیر

کاخ اردشیر بابکان که به آتشکده نیز معروف است در سال ۲۲۴ میلادی توسط اردشیر اول پادشاه ساسانی ساخته شد. ابعاد این سازه 104 متر در 55 متر است. ارتفاع بالکن 18 متر است، اگرچه تا حدی فروریخته است.

دیوارها با گچبری تزیین شده بود که از معماری تخت جمشید الهام گرفته شده بود.

این کاخ نمایانگر تغییر معماری ایران از دوره اشکانی به ساسانیان است که به تدریج به سمت سنگ تراشی ارسی و گنبدهای قوسی و پیازی بزرگ رفته است.

برخلاف اکثر گنبدهای رومی در این عصر، گنبدهای کاخ فیروزآباد از بتنی نبود، بلکه از آجر بود.

از نظر تاریخ معماری، آنها از مثلا پانتئون رم پیشرفته تر هستند.

فتح اعراب و آغاز دوران اسلامی

اولین بنای قابل توجه ایرانی در ایران پس از حمله اعراب، مقبره اسماعیل سامانی در بخارا است که بنایی مستحکم و مربع شکل به سبک آجری تراش خورده با گنبد پوشیده شده است.

یکی از ابداعات مهم ایرانیان، بالا بردن گنبدی بر فراز تالار مربعی با استفاده از اسکینچ است.

همچنین استفاده آنها از تزئینات گچ بری، نقوش پیچیده مختلف و تقارن آشکار آنها تأثیرگذار بود.

آثار برجسته معماری در این دوره:

مسجد جامع اصفهان

این مسجد که در فهرست میراث جهانی یونسکو قرار دارد، از نظر معماری دارای اهمیت عمیقی است زیرا طرح‌هایی را به نمایش می‌گذارد که بیش از یک هزار سال از حدود سال ۸۴۰ پس از میلاد شروع شده است.

خاستگاه این مسجد در قرن هشتم میلادی است، اما در قرن یازدهم در زمان سلجوقیان در آتش سوخت و دوباره بازسازی شد و بارها مورد بازسازی و نوسازی قرار گرفت.

ساختار اصلی این اثر عمدتاً به قرن یازدهم باز می گردد، زمانی که ترکان سلجوقی اصفهان را به عنوان پایتخت خود تأسیس کردند.

در مرکز حیاط اصلی که توسط چهار ایوان متضاد احاطه شده است، یک فواره وضو وجود دارد.

اتصال چهار ایوان در مرکز، حیاط بزرگی است که به روی هوا باز است.

این مسجد یکی از بناهای اولیه اسلامی است که بر اساس طرح چهار حیاطی ساخته شده است که در ابتدا در زمان ایران دوره ساسانی (۲۲۴ میلادی تا ۶۵۱ میلادی) در ساخت کاخ ها عمل می کرد.

گنبد قابوس

این برج در سال 1006 میلادی ساخته شد که یک سازه تمام آجری است که در مرکز شهر گنبد قابوس در ایران قرار دارد.

اشکال هندسی پیچیده آن استوانه ای مخروطی با آجرهای پخته نشده بدون لعاب و قطری در حدود 16 متر را تشکیل می دهد که بالای آن گنبدی آجری مخروطی است.

برج بر اساس طرحی علمی و معماری ساخته شده است که در جلوی برج، در یک دایره بیرونی، می توان پژواک فرد را شنید.

این برج تنها شواهد باقی‌مانده از جرجان، مرکز سابق هنر و علم است که در طول حمله مغول‌ها در قرن‌های ۱۴ و ۱۵ تخریب شد.

حمله مغول (قرن 13 تا 16)

تهاجمات مغول در قرن سیزدهم آغاز شد و در نتیجه بسیاری از شهرها و هنرهای ایران از بین رفت.

سلسله صفویه (قرن 15 تا 18)

سلسله صفوی اولین بار در سال 1449 به قدرت رسید و تا سال 1722 ادامه یافت.

این سلسله تأثیر و تأثیر عمده ای بر فرهنگ، هنر و معماری داشت.

عصر جدیدی در معماری ایرانی با ظهور سلسله صفویه آغاز شد.

آثار برجسته معماری در این دوره:

کاخ عالی قاپو

علی قاپو، کاخ شش طبقه، زمانی به عنوان دروازه ای به یاد ماندنی به کاخ های سلطنتی عمل می کرد.

همچنین به عنوان غرفه پذیرایی برای مقامات خارجی و سفارتخانه های دربار سلطنتی عمل می کرد.

کاخ عالی قاپو بین سال های 1611 تا 1629 به عنوان بخشی از مجموعه میدان نقش جهان به تصمیم شاه عباس و به راهنمایی معمار شیخ بهایی ساخته شد.

این تراس چشم‌انداز فوق‌العاده‌ای از میدان و یکی از بهترین مناظر مسجد شاه و کوه‌های فراتر از آن دارد.

این ستون‌ها، مانند ستون‌های چهل ستون، در ابتدا با شیشه‌های آینه‌کاری پوشانده شده بودند تا تصور سقفی شناور در هوا را ایجاد کنند و مانند آن‌ها از تک درخت چنار بریده شده‌اند.

چهل ستون

چهل ستون آلاچیقی است که در وسط یک پارک و در انتهای یک استخر طولانی قرار دارد.

این بنا توسط شاه عباس دوم پادشاه صفوی ساخته شده است.

نام چهل ستون (چهل ستون) به این دلیل انتخاب شد که پس از انعکاس در استخر، بیست ستون پشتیبان غرفه ورودی چهل ستون به نظر می رسید.

گفته می شد باغ چهلستون در زمان ساخت 67000 متر مربع و طول و عرض آن تقریباً برابر بود که امروزه به دلیل تخریب و ساخت و ساز اطراف چهلستون بیشتر مستطیل شکل است.

مسجد شیخ لطف الله

این اثر یکی از شاهکارهای معماری ایرانی است که توسط معمار برجسته شیخ بهایی در اوایل قرن هفدهم میلادی ساخته شد.

این مسجد در ضلع شرقی این میدان قرار دارد و ضلع شمالی آن به بازار بزرگ اصفهان باز می شود.

یکی از ویژگی های منحصر به فرد گنبد مسجد، شکل طاووس مانندی است که در مرکز ضلع داخلی آن قرار دارد.

در سقف سوراخی وجود دارد که اشعه خورشید از آن عبور می کند.

میدان نقش جهان

این میدان یک میدان عمومی شهری در مرکز شهر اصفهان و یکی از بزرگ‌ترین میدان‌های شهری جهان و نمونه‌ای برجسته از معماری ایرانی است.

این میدان به عرض 160 متر و طول 560 متر توسط بناهای دوران صفویه محصور شده است:

مسجد امام و کاخ عالی قاپو

نقش جهان در فارسی به معنای تصویر جهان است.

میدان را سازه هایی با اهداف و معماری های مختلف احاطه کرده اند و همراه با بازار اصلی اصفهان مجموعه عظیمی را تشکیل می دهند.

میدان نقش جهان یکی از میراث جهانی یونسکواست!

این میدان از زمان ساختش تغییر چندانی نکرده است، و در هر انتها تیرک های دروازه که در بازی های معمولی چوگان در 400 سال پیش استفاده می شد، هنوز در جای خود هستند.

قرن 19 و عصر مدرن

در زمان سلسله قاجار یک سبک نمایشی متمایز در معماری ایرانی ایجاد شد.

آثار برجسته معماری در این دوره:

کاخ گلستان

این کاخ مجموعه سلسله سلطنتی سابق قاجار و یکی از قدیمی‌ترین مجموعه‌های بناهای تهران است.

این سایت شامل 8 مجموعه کاخ در اطراف یک باغ است.

ویژگی های قابل توجه عبارتند از:

تخت مرمر، حوزه خانه، اتاقی تابستانی با سیستم خنک‌کننده، تالار آیینه، شمس‌العماره (عمارت خورشید).

این مجموعه نمونه ای از دستاوردهای معماری و هنری دوران قاجار از جمله ورود نقوش و سبک های اروپایی به هنرهای ایرانی است.

قدمت ساخت و توسعه مجموعه کاخ گلستان به پنج قرن می رسد که با رشد و گسترش تهران به عنوان پایتخت ایران همبستگی دارد.

این مجموعه در طول چهار سلسله مختلف صفوی، زند، قاجار و پهلوی ساخته و اصلاح شده است.

این کاخ در ابتدا در زمان شاه عباس صفوی ساخته شد اما در سال 1865 توسط معمار حاجی ابوالحسن معمار نوایی به دستور ناصرالدین شاه بازسازی شد و بیشتر بناهایی که امروزه می بینیم مربوط به آن دوره است.

کاخ گلستان در سال 2013 در فهرست میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید!

نمونه های بسیار بیشتری از معماری ایرانی وجود دارد که در زیر به تعداد کمی از آنها اشاره می شود:

مسجد نصیرالملک

این مسجد که در قرن نوزدهم در زمان حکومت قاجار ساخته شد.

به مسجد صورتی نیز معروف است و با شیشه های رنگارنگش قابل تشخیص است.

نوری که از پنجره ها می گذرد به زیبایی روی کاشی های زمین بازتابنده رنگ می شود.

باغ ارم

یکی از معروف ترین و زیباترین باغ های ایرانی در سراسر ایران است که در کنار ساحل شمالی رودخانه خشک در شیراز قرار دارد.

باغ ارم در سال 2011 به عنوان میراث جهانی یونسکو به ثبت رسید – نماد باغ های ایرانی!

ممنون که اینجا پست همراه ما بودید.

محصولات ما

آموزش طراحی با سنگ های کلاسیک فرگاه ( به زودی )

تومان
لورم ایپسوم متن ساختگی با تولید سادگی نامفهوم از صنعت چاپ، و با استفاده از طراحان گرافیک است..

ابزار محرابی 45

2,890,000 تومان
باند حجیم محرابی
محصول طراحی و ثبت شده توسط فرگاه
کاربرد در سینه کفتری - قاب پنجره و باند ها ، ورودی ها و ستون های تجاری
وزن این قطعه حدود 27 کیلوگرم میباشد و بسیار حجیم میباشد .

ارسال نمونه جنس بهمراه کاتالوگ

تومان
یک نمونه سنگ چفت ده سانتی با کیفیت سطح مات و براق بهمراه کاتالوگ برای شما ارسال میشود.

باند گل رز 38

2,875,000 تومان
باند کلاسیک گل رز محصول طراحی و ثبت شده توسط مهندس سعید فرگاه . این محصول شبیه باند طنابی یا

باند گلبرگ 45

2,127,500 تومان
باند حجیم گلبرک محصول طراحی و ثبت شده توسط فرگاه کاربرد در سینه کفتری های کلاسیک بزرگ ، باند ها

بتن اکسپوز 60 در 60

تومان
سنگ پلاک بتن اکسپوز با ابعاد 60 در 60 با جنس انحصاری فرگاه متفاوت با بتن اکسپوزهای بتنی موجود در

پکیج های آموزشی ما

خرید پکیج فایل فرگاه (کلاسیک)

590,000 تومان
پکیج  >>>>>>>>آموزش<<<<<<  بزودی  منتشر میشود … کسب درآمد امن  F–COIN سیستم سهامی فرگاه دیزاین امن ترین بستر برای کسب درآمد 

خرید پکیج فایل فرگاه مدرن

590,000 تومان
پکیج  >>>>>>>>آموزش<<<<<<  بزودی  منتشر میشود … به کمک محصولات مدرن پروژتون رو شبیه پروژه زیر طراحی کنید و کسب درآمد

پکیج های آموزشی ما

دفتر شوروم مرکزی

ین پروژه به ابعاد ۲۰ متر در ارتفاع ۱۲ متر با سازه کاملا مستقل و نمایی بسیار حجیم از صفر تا صد با استفاده از محصولات اختراع و تولید شده توسط مهندس فرگاه (موسس کارخانه) طراحی و ساخته شده است، این پروژه نمایشی است از قدرت  طراحی نما، طراحی محصول، دانش تولید و متریال انحصاری، دانش طراحی سازه و اجرا، اعتبار و تکنولوژی.

محصولات اختراع شده سنگی ما با فرمولاسیون انحصاری و تکنولوژی بروز  وارد ایران شده و بصورت بومی سازی در حال تولید است و معماران میتوانند به کمک این پازل ها نما های مدرن و کلاسیک را بسازند…

دیدگاهی در مورد “نمای مدرن و همه چیز درباره آن

  1. جمشید گفت:

    ۲۰×۳۰ زمین برای دیوار کشی ۳متر ارتفاع چند در میایدزمین ۶۰۰ متری

    1. عرفان تقی پور گفت:

      از طریق صفحه تماس با ما درباره قیمت با ما در ارتباط باشید.

  2. حنیف گفت:

    درود بر شما🍃از طرحها و ظرافت اونها بینهایت مشعوف شدم و تبریک میگم. احتمالا اکسسوری برای نمای رومی ( مجسمه، آب نما ، گلدان ) هم تولید می کنید؟ ممنونم

  3. از مطلب بسیار خوبتون تشکر. ما برای مقاوم سازی اسکلت و ساختمان استفاده کردیم.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

سبد خرید